APML logo
Српски Srpski English
Početna > Propisi > Stručna Mišljenja > Mišljenje o primeni člana. 8. stav 1. tačka 3) Zakona kada je u pitanju iznos od 1.000 evra, kako prepoznati povezane transakcije u iznosu višem od 1.000 evra u dinarskoj protivrednosti i kako primeniti član 41. Zakona, kada se transakcije vrše bez otvara

Mišljenje o primeni člana. 8. stav 1. tačka 3) Zakona kada je u pitanju iznos od 1.000 evra, kako prepoznati povezane transakcije u iznosu višem od 1.000 evra u dinarskoj protivrednosti i kako primeniti član 41. Zakona, kada se transakcije vrše bez otvaranja računa

Pitanje:

Mišljenje o primeni člana. 8. stav 1. tačka 3) Zakona, tačnije da li radnje i mere poznavanja i praćenja stranke iz člana 7. ovog zakona obveznik vrši i kada je u pitanju iznos od 1.000 evra, kako prepoznati povezane transakcije u iznosu višem od 1.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, kada poslovni odnos nije uspostavnjen, kao i kako primeniti član 41. Zakona, s obzirom da JP „Pošta Srbije“ ne vrši matičenje korisnika i sve transakcije se vrše bez otvaranja računa

Odgovor:

Shodno članu 8. stav 1. tačka 3) Zakona, radnje i mere iz člana 7. ovog zakona obveznik vrši pri prenosu novčanih sredstava u iznosu višem od 1.000 evra ili dinarskoj protivvrednosti tog iznosa, bez obzira na to da li se radi o jednoj ili više međusobno povezanih transakcija, u slučaju kada poslovni odnos nije uspostavljen. To znači da se odredba ne bi odnosila na transakciju koja iznosi tačno 1.000 evra ili koja predstavlja dinarsku protivvrednost tog iznosa.

 

Ako iznos prenosa novčanih sredstava, uključujući i iznos platnih transakcija koje su povezane s tim prenosom, nije viši od 1.000 evra ili dinarske protivvrednosti ovog iznosa, pružalac platnih usluga platioca ne vrši radnje i mere predviđene članom 8. stav 1. tačka 3) Zakona, ali je dužan da, shodno članu 11. stav 6. Zakona obezbedi da prenos novčanih sredstava sadrži najmanje sledeće podatke o platiocu:

1) ime i prezime, odnosno naziv platioca;

2) broj platnog računa, odnosno jedinstvenu oznaku transakcije ako se prenos novčanih sredstava vrši bez otvaranja platnog računa.

 

Prema članu 11. stav 9. Zakona, pružalac platnih usluga nije dužan da proveri tačnost prikupljenih podataka o platiocu na način propisan u čl. 17-23. ovog zakona ako ne postoji osnov sumnje u pranje novca ili finansiranje terorizma, iznos prenosa novčanih sredstava, uključujući i iznos platnih transakcija koje su povezane s tim prenosom, nije viši od 1.000 evra ili dinarske protivvrednosti ovog iznosa i pružalac platnih usluga nije primio novčana sredstva koja je potrebno preneti u gotovom novcu ili anonimnom elektronskom novcu.

 

U skladu sa članom 12. stav 4. Zakona, ako iznos prenosa novčanih sredstava, uključujući i vrednost s tim prenosom povezanih platnih transakcija, nije viši od 1.000 evra ili dinarske protivvrednosti ovog iznosa, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja nije dužan da proveri tačnost prikupljenih podataka o primaocu plaćanja, osim ako se novčana sredstva stavljaju na raspolaganje primaocu plaćanja u gotovom novcu ili anonimnom elektronskom novcu ili postoji osnov sumnje u pranje novca ili finansiranje terorizma.

 

Iz navedenog sledi da je pružalac platnih usluga pošiljaoca, odnosno pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, ako se plaćanje, odnosno prijem novčanih sredstava vrši u gotovom novcu (npr. međunarodna novčana doznaka), dužan da u skladu sa čl. 17 – 23. Zakona utvrdi i proveri identitet pošiljaoca, odnosno primaoca plaćanja, što uključuje i pribavljanje kopije ili očitanog izvoda ličnog dokumenta pošiljaoca, odnosno primaoca plaćanja. Posebno naglašavamo da se sve navedene odredbe primenjuju na sve platne usluge koje se odnose na prenos novčanih sredstava bez obzira na iznos i da nije u skladu sa Zakonom da se utvrđivanje identiteta platioca, odnosno primaoca plaćanja vrši samo kod međunarodne novčane doznake, kako je obveznik naveo u dopisu.

 

U prilog napred navedenom ističemo činjenicu da JP „Pošta Srbije“, kao jedini ovlašćeni poštanski operator,pored platnih usluga vrši i poštanske usluge (poštanske uputnice u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju po Zakonu o poštanskim uslugama), koje se isključivo obavljaju u gotovom novcu, a nad kojim nadzor vrši Ministarstvo trgovine, turizma i telekomunikacije.

 

Što se tiče pitanja kako prepoznati povezane transakcije u iznosu višem od 1.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, kada poslovni odnos nije uspostavljen, obaveštavamo vas da se transakcije mogu smatrati povezanim u slučaju da jedan isti platilac (pravno ili fizičko lice) iz jedne pošte više puta uplati novčana sredstva jednom licu u toku jednog ili više dana, ili da jedan platilac uplati jednom istom licu u toku jednog ili više dana iz više pošta novčana sredstva, ili da više platioca jednom istom licu iz jedne ili više pošta uplate novčana sredstva.Ove primere ne treba shvatiti kao iscrpnu listu primera povezanih transakcija, već samo kao jedan od načina na koji transakcije mogu biti povezane. Prepoznavanje ovih i sličnih povezanih transakcija mogu se utvrditi upoređivanjem podataka iz platnih naloga, kao i podacima koji su pribavljeni na osnovu sprovođenja radnji i mera iz čl. 17-23. Zakona u skladu sa pomenutim odredbama čl. 11. i 12. Zakona. Pretpostavljamo da su sve pošte umrežene računarskom opremom preko više servera sa centralnim serverom, pa će na taj način informatičari pristupiti izradi aplikacije koja će prepoznati sve ovakve slučajeve, a obveznik dalje postupati po Zakonu.  

 

Shodno članu 41. stav 1. Zakona, obveznik je dužan da kada uspostavlja poslovni odnos ili vrši transakciju kada poslovni odnos nije uspostavljen, sa strankom iz države koja ima strateške nedostatke u sistemu za borbu protiv pranja novca i finansiranja terorizma, primeni pojačane radnje i mere iz stava 2. ovog člana. Dakle, obveznik će uvek primeniti pojačane radnje i mereiz stava 2. ovog člana, kada uspostavlja poslovni odnos sa strankom stranke iz države koja ima strateške nedostatke u sistemu za borbu protiv pranja novca i finansiranja terorizma ili kada vrši transakciju,bez obzira na iznos transakcije.

 

Gore opisan način pristupanja izradi aplikacije obveznik će primeniti i u slučaju prepoznavanja stranke iz države koja ima strateške nedostatke u sistemu za borbu protiv pranja novca i finansiranja terorizma.

2011 Uprava za sprečavanje pranja novca